Rekuperacja,
wymusza proces wymiany powietrza w pomieszczeniach. Proces nawiewania z
zewnątrz i wyciągania/wywiewania powietrza na zewnątrz budynku
przebiega równocześnie, w sposób kontrolowany, odzyskując przy tym
znaczną części energii cieplnej. Wymianą ciepła zajmuje się serce systemu rekuperacji – rekuperator.
Dzięki specjalnej konstrukcji wymiennika wewnątrz urządzenia, powietrze
wywiewane (nie mieszając się z powietrzem nawiewanym) przekazuje przez
ściany specjalnych płyt energię cieplną. Ciepłe wywiewane powietrze
nagrzewa płyty wymiennika, a następnie powietrze nawiewane ogrzewa się
od nich.
Zasada działania wydaje się być bardzo prosta, nie oznacza to
jednak, że w każdym modelu urządzenia wymiana ciepła jest jednakowa.
Producenci wymienników stosują najróżniejsze rozwiązania, by skala
odzysku była jak największa. Wpływ na efektywność tego procesu mają np.
materiały wykorzystywane do produkcji wymienników, ich łączna
powierzchnia, a także układ wymiennika, który wpływa na czas w jakim
powietrze wewnątrz przepływa obok siebie (rozróżniamy wymienniki
krzyżowe, przeciwprądowe oraz obrotowe). W przypadku wentylacji
grawitacyjnej niestety ten proces nie zachodzi (jeśli w ogóle wymiana
powietrza przebiega prawidłowo), a ogrzane powietrze wędruje za okno lub
przez komin wentylacyjny. W konsekwencji wykorzystania efektu rekuperacji
(odzysku ciepła) mniej kosztuje nas ogrzewanie domu.
W zależności od
sprawności całego systemu rekuperacji - począwszy od zapotrzebowania na
powietrze, co przekłada się na wybór odpowiedniego urządzenia oraz
średnicę lub ilość kanałów, którymi będziemy to powietrze w odpowiedniej
ilości dostarczać - możemy zaoszczędzić nawet 40% kosztów ogrzewania.
Straty energii cieplnej przez wentylację grawitacyjną mogą sięgać nawet
55% całości strat ciepła budynku. Najlepsze rekuperatory odzyskują
z wywiewanego powietrza do 95% tej energii!
Zasada
dostarczania/usuwania do/z poszczególnych pomieszczeń świeżego/zużytego
powietrza jest określona także przez przepisy. Powietrze nawiewane
trafia do pomieszczeń, w których najczęściej przebywamy np. pokój,
sypialnia, a wywiewane jest przede wszystkim z kuchni, łazienek,
pomieszczeń pomocniczych, hallów... Tak skierowany przepływ powietrza ma
wpływ na efektywność działania rekuperacji, ponieważ ciepłe powietrze
na pewno pozyskamy z kuchni, wilgotne z łazienek.
Nie bez znaczenia dla
uzyskania najlepszych parametrów odzysku ciepła i wymiany powietrza ma
także umiejscowienie punktów nawiewnych i wywiewnych, co musi zostać
uwzględnione przez projektanta i instalatora. Niestety nie zawsze idzie
to w parze z najniższą ceną, gdyż instalacja podporządkowana cenie
będzie przebiegać najkrótszą drogą (niewielka odległość pomiędzy
nawiewem a wywiewem). Dotyczy to zarówno efektywności odzyskiwania
ciepła jak i komfortu (umiejscowienie punktów nawiewnych/wywiewnych =
> długość instalacji => koszt materiałów i robocizny). Montaż
wentylacji z odzyskiem ciepła przynosi długookresowe korzyści.